η μέρα της αλήθειας

Αυτό που διαφοροποιεί την πρώτη του Απρίλη από τις υπόλοιπες μέρες δεν είναι ότι λέμε ψέματα· αλλά το ότι στο τέλος της μέρας παραδεχόμαστε κάποια στιγμή ότι είπαμε ψέματα. Υπ’ αυτή την έννοια η Πρωταπριλιά είναι η μέρα της αλήθειας. Αυτό δεν την κάνει ποιοτικά καλύτερη απ’ το αν ήταν μέρα του ψέματος. Η αλήθεια δεν είναι κάτι εξ ορισμού καλό. Πολλοί γνωστοί μου δε θέλουν να ξέρουν την αλήθεια και όσοι επιδιώκουν να τη μάθουν συχνά απογοητεύονται τόσο στο αντίκρυσμά της, καθιστώντας σαφές ότι η αναζήτησή της ήταν τελικά ενάντια στα συμφέροντά τους, έστω και αν διστάζουν να το παραδεχτούν. Διότι η αλήθεια δεν είναι αναγκαστικά αγαθό· χρειάζεται να ξέρεις να τη διαχειριστείς, απαιτεί σεβασμό, όπως ένα πολύ γρήγορο αυτοκίνητο. Αν δε γνωρίζεις, καλό είναι να αποφεύγεις τις συγκινήσεις της αλήθειας και της γρήγορης οδήγησης. Εξάλλου, αν αγνοήσουμε τους όποιους ρομαντικούς δεσμούς μάς συνδέουν με το αληθινό, ο μόνος λόγος που απομένει να μας ωθήσει στην αναζήτηση της αλήθειας είναι ο φόβος ότι μπορεί να μας αποκαλυφθεί αργότερα. Αν είμαστε βέβαιοι – κατά τρόπο που δεν είναι δυστυχώς εφικτός στον πραγματικό κόσμο – ότι δεν θα τη μάθουμε ποτέ, αν μας ικανοποιεί το ψέμα στο οποίο ζούμε γνωρίζοντας ότι δε θα διαψευστεί ποτέ, τότε δεν έχουμε λόγο να διαταράξουμε τις ισορροπίες μόνο και μόνο για να μάθουμε την αντικειμενική αλήθεια. Από αυτή τη σκοπιά, δε χρειαζόμαστε ειλικρινείς συνανθρώπους, αλλά πολύ καλούς ψεύτες. Ευτυχώς η εξέλιξη της κοινωνίας ως προς αυτό εμπνέει αισιοδοξία.

nice

I don't need "nice." I don't need myself to be it, and I don't need anybody else to be it at me. Okay.

Κρύβει κάτι το ψεύτικο η καλή συμπεριφορά, κάτι το υποκριτικό· όπως το νόμισμα που ρίχνεις στο κεσεδάκι ενός ζητιάνου. Υπαγορεύεται από κοινωνικές συμβάσεις ή είναι το αποτέλεσμα υπακοής σε κάποια εσωτερική αίσθηση δικαίου, σε καμία όμως περίπτωση δεν προσφέρει ικανοποίηση στο υποκείμενο τουλάχιστον σε πρώτο βαθμό, παρά μόνο δευτερευόντως μέσω της αναγνώρισης της ενέργειας από τον αποδέκτη. Εξίσου ρηχός και ο χαρακτηρισμός κάποιου ως καλού – ελλείψει κάποιου ισχυρότερου προσδιοριστικού. Και αν – σε κάποιες περιπτώσεις – ο χαρακτηρισμός δεν είναι επιφανειακός, τότε σίγουρα είναι το πρόσωπο που προσδιορίζει· nice, ο άνθρωπος με τις καλές προθέσεις οι οποίες εκ των πραγμάτων δε μεταφράζονται σε αντίστοιχα αποτελέσματα, γιατί τότε θα άξιζε κάποιον ουσιαστικότερο χαρακτηρισμό.

Ανήκω και εγώ στην κατηγορία των καλών ανθρώπων. Δε με ενόχλησε ποτέ· μέχρι που το περιβάλλον μου άρχισε να το παίρνει χαμπάρι.

start of spring

Όχι, αυτό το post δεν άργησε μια μέρα, αλλά δύο. Φέτος, σε Ευρώπη και Αμερική η άνοιξη μπήκε στις 20 Μαρτίου συνεισφέροντας στη γενικότερη ευφορία. Η Αμερική δε θα ξαναδεί την άνοιξη να αρχίζει στις 21 Μαρτίου μέχρι το 2102. Στην Ευρώπη η τελευταία φορά που θα υποδεχτούμε την άνοιξη στις 21 Μαρτίου πριν το 2102 θα είναι το 2007. Αν όλα αυτά σας φαίνονται ακατανόητα, δεν πειράζει· η άνοιξη ξεκινά με αυθυποβολή όποτε θέλετε. Και αν σας είναι πράγματι ακατανόητα, κατά πάσα πιθανότητα η αυθυποβολή θα δουλεύει και καλύτερα.

πεζός ήρως

Περπατά στο πεζοδρόμιο με μάλλον γρήγορο βηματισμό. Δίπλα του, παρατεταγμένα παρκόμετρα· κάθε πέντε μέτρα προσπερνά και ένα. Δίπλα τους, παρατεταγμένα αυτοκίνητα· κάθε πέντε μέτρα το τρίκυκλο της τροχαίας προσπερνά και ένα ελέγχοντας αν έχουν πληρώσει. Κάποιος δεν έχει πληρώσει. Μάρτυρας το 00:00 στο παρκόμετρο, που συναντά ο ήρωάς μας λίγο πριν τον τροχονόμο. Με μια γρήγορη κίνηση τού δίνει δέκα λεπτά ζωής με ένα νόμισμα και συνεχίζει να περπατά στο πεζοδρόμιο, με μάλλον γρήγορο βηματισμό. Μήπως διέπραξε παρανομία;

Περπατά στο πεζοδρόμιο με μάλλον γρήγορο βηματισμό. Δίπλα του, παρατεταγμένοι άστεγοι· κάθε πέντε μέτρα προσπερνά και έναν. Ζητούν ένα νόμισμα για να εξαγοράσουν θαρρείς δέκα λεπτά ζωής. «Sorry», ήτοι «χέστηκα» στην τοπική ιδιόλεκτο, και συνεχίζει να περπατά στο πεζοδρόμιο με μάλλον γρήγορο βηματισμό. Μήπως διέπραξε αδικία;

Αμφότερα περιστατικά αληθινά. Το πρώτο το είδα μια φορά. Το δεύτερο το βλέπω κάθε μέρα.

2046

Πριν λίγο καιρό, όταν μια ιστορία μου σχοινοβατούσε μεταξύ απάθειας και αφασίας με κίνδυνο(;) να πέσει στο απόλυτο κενό, μια αναγνώστρια – που θα παραμείνει ανώνυμη μέχρι να καρφωθεί σχολιάζοντας – είχε λέγοντάς το αφήσει να εννοηθεί ότι δε σέβομαι τους αναγνώστες μου. Αυτό με απασχόλησε λίγο καιρό, ήτοι λίγα λεπτά της ώρας, αλλά μάλλον δε θα κατέληγα να του αφιερώσω ολόκληρο post, αν δεν γνώριζα χτες έναν ακόμα ασεβή συγγραφέα.

Ο άνθρωπός μας είχε γράψει μια ιστορία επιστημονικής φαντασίας αντλώντας έμπνευση από τη δική του ζωή. Το πρόβλημα παρουσιάζεται, όταν μια αναγνώστρια τού ζητά να αλλάξει το μελαγχολικό τέλος σε κάτι πιο ευχάριστο. Αυτός, όντας κατά τα φαινόμενα λιγότερο ασεβής από μένα, αναζητά στις εμπειρίες του ένα καλό τέλος για να ικανοποιήσει το κοινό του. Ανατρέχει στη μνήμη του, πασχίζει να βρει κάτι που να ανταποκρίνεται στο προσδοκώμενο happy end· μάταια. Οπότε, όντας εκ των πραγμάτων εξίσου ειλικρινής με μένα, δε γράφει τίποτα και αφήνει το τέλος ως έχει: λυπηρό αλλά αληθινό.

Για μένα, μέτρο της ποιότητας κάθε κειμένου είναι η αλήθεια του. Σίγουρα, οι λέξεις με τις οποίες θα το ντύσεις παίζουν ρόλο για να μπεις στα μεγάλα σαλόνια. Αλλά, αν η εκθαμβωτική ενδυμασία κρύβει απλά μια ψεύτικη μετριότητα, αυτό θα γίνει αργά ή γρήγορα φανερό, όταν ξεκουμπώσεις τα κουμπιά και βγάλεις το προσωπείο. Βέβαια, τα πράγματα ούτε στις ασπρόμαυρες φωτογραφίες δεν είναι μόνο άσπρα και μαύρα, οπότε θα μπορούσε κάποιος να αντιτάξει πως μπορείς να προτάξεις μια πιο ενδιαφέρουσα πτυχή της αλήθειας σου, αν βλέπεις ότι η βαρετή της εκδοχή δεν τυγχάνει θερμής υποδοχής. Να φωτίσεις μια άλλη οπτική γωνία του προσώπου σου προκειμένου να γίνεις αρεστός· γι’ αυτό εξάλλου δε γίνονται όλα;

Όχι· δε γίνονται όλα γι’ αυτό.

Bolzano; the encounter

Η αναζήτηση στο ευρύχωρο σπίτι απέδωσε καρπούς στη μορφή των κλειδιών ενός Range Rover, το οποίο κατά διαβολική σύμπτωση έτυχε να βρίσκεται σταθμευμένο στο ευρύχωρο parking. Ο ήρωάς μας με φανερή νευρικότητα – καθώς δεν είχε ξαναοδηγήσει Range Rover στη ζωή του – έσπευσε να καταλάβει τη θέση του οδηγού και να εκκινήσει προς αναζήτηση δειγμάτων πολιτισμού. Ο δρόμος που οδηγούσε στο σπίτι ήταν πολύ στενός και αν δεν ήταν αδιέξοδος, θα τον νόμιζες μονόδρομο. Παρά ταύτα, η κρισιμότητα της κατάστασης επέβαλλε γρήγορους ρυθμούς και το σύστημα μετάδοσης του Range Rover στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων, όπως θα περίμενε κανείς και από το ύψος της τιμής του. Εξίσου αποτελεσματικό αποδείχτηκε το σύστημα πέδησης, όταν από την επόμενη στροφή προέβαλε μια Carrera 4, το κομψό σχήμα της οποίας δεν θα είχε πολλές πιθανότητες βελτίωσης υπό την επίδραση του Range Rover. Ο πρωταγωνιστής, μην έχοντας μπει ποτέ σε Porsche, έσπευσε να βγει από το αυτοκίνητο και να αρχίσει τις διαπραγματεύσεις. Ο έτερος οδηγός πάντως σε πρώτη επαφή δε φάνηκε ιδιαίτερα συνεργάσιμος:

«Τι θες μες στο αυτοκίνητό μου;»

«Δεν έχω μπει ποτέ και ήθελα να δω πώς είναι, αν δε σας πειράζει.»

«Θες να καλέσω την αστυνομία;»

«Καλά, τη σκέψη μου διαβάζετε; Κάνετε μια απόπειρα και εσείς, γιατί το κινητό μου δεν πιάνει.»

Για κάποιον περίεργο λόγο, ο οδηγός της Porsche δεν φάνηκε ικανοποιημένος από τις αποκρίσεις του συνομιλητή του και άρχισε να γίνεται επιθετικός:

«Πού είναι η γυναίκα μου; Τι της έκανες;»

Τελικώς, ο λόγος της αντίδρασής του δεν ήταν και τόσο περίεργος.

το μυστικό μαθεύτηκε

Προς το παρόν, όπως βλέπετε είναι άδειο. Και όσον σας αφορά, έτσι θα παραμείνει.